Gençlerde ‘değersizlik’ hissi

0

Ergenlik dönemine giren gençlerin kendilerini tanımaları, anlamaları için çeşitli adımlar attıkları sırada yaşadıkları içsel çatışmalar ve dışarıdan gelen davranışlar, değersizlik hissiyatını arttırabilir.

Ergenlik döneminin kimlik arayışıyla dolu karmaşık bir süreç olduğunu belirten, Psikolog Duru Erdem, “Bu dönemde, gençler kendilerini tanıma, anlama ve kabul etme yolunda önemli adımlar atarlar. Ancak, içsel çatışmalar ve dışsal etmenler ergenlerde değersizlik hissiyatını tetikleyebilir. Bu duygu, gençleri depresif bir ruh haline sürükleyebilir ve yaşamlarını olumsuz yönde etkileyebilir. Değerli hissetmemenin temelinde yatan bir faktör, kusurluluk/utanç şeması olabilir” dedi.

Bu şemanın, genellikle çocukluk döneminde yaşanan deneyimlerden kaynaklandığını ve ergenlikte daha da güçlendiğini belirten psikolog Duru Erdem, “Örneğin, aile içinde aşırı eleştirel veya hoşgörüsüz bir tutumla yetişen bir genç, sürekli olarak hatalarını vurgulayan bir içsel eleştiri sesiyle karşılaşabilir. Bu durumda, genç kendi değersizliğine dair bir inanç geliştirebilir ve bu da onun davranışlarını etkiler. Aynı şekilde, çevresindeki baskılar veya olumsuz yargılar da gençlerde değersizlik hissini artırabilir” dedi.

DEPRESİF RUH HALİ OLABİLİR

Psikolog Duru Erdem sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kusurluluk/utanç şeması, gençlerin kendilerini sürekli olarak eleştirmelerine ve kusurlarını abartmalarına neden olabilir. Bu durumda, herhangi bir başarıyı veya olumlu bir durumu bile değersizlik duyguları ile gölgeleyebilirler. Kendilerini başkalarıyla karşılaştırırken sürekli olarak eksikliklerini fark ederler ve bu da depresif bir ruh haline yol açabilir. Diğer taraftan değerli hissetmeme durumu, gençlerin başkalarını küçümseme eğilimine girmelerine yol açabilir. Örneğin, bir genç, kendi değersizliğini gizlemek veya üstesinden gelmek için, kendisinden farklı olan ya da kendisini üstün gördüğü diğer insanları küçümseyebilir. Bu, onun kendini daha iyi hissetmesine geçici bir çözüm gibi gelebilir ancak uzun vadede insan ilişkilerini olumsuz etkileyebilir.Bu noktada, gençlere destek olmak ve onların değerli olduklarını hissettirmek son derece önemlidir. Onlara kusurlarını kabul etme ve kendilerini sevme konusunda yardımcı olmak, kusurluluk/utanç şemasını yeniden yapılandırmalarına yardımcı olabilir. Kusurları kabul etme ve öz şefkat, gençlerin kendilerinin özel ve biricik olduklarına ve dolayısıyla değerli varlıklar olduklarına karşı olan inançlarını pekiştirecektir. Ayrıca, olumlu geri bildirimler vermek ve başarılarını vurgulamak da değerlilik bilincini arttırmak noktasında oldukça önemlidir.”